Anal fistül anal apse (akut dönem) sonrası hastaların yaklaşık üçte birinde meydana gelir. Anal fistülde kalın barsağın son kısmının iç yüzeyi ile makat yakınındaki cilt arasında bağlantı oluşturan tünel şeklinde bir yol mevcuttur. Bu tünelin bir şekilde tıkanması abselerin tekrarlamasına sebep olur. Abse ve fistül oluşumu kişinin hijyeni (temizliği) ile ilgili değildir. hastalık anusun iç yüzeyinden giren mikropların apse oluşturması ile meydana gelir. Apse ile anus iç yüzeyinin arasında bir tünel açıklığı oluşmuş ise apsenin boşaltılması sonrasında fistül meydana gelecektir.
Şikayet ve bulgular: Hastalık bölgesinde zaman zaman ağrı, iç çamaşırın cerehatli akıntı ile kirlenmesidir.
Tanı: Parmak ile muayene, prob yardımı ile muayene, endoskopi, anal ultrason, manyetik rezonans görüntüleme (MRI) fistüle ait tünelin anatomik yerleşiminin anlaşılmasına ve iç ağzının yerinin belirlenmesine yardım eder. Ultrason ve MRI gibi daha gelişmiş yöntemler kompleks, muayenede iç ağzın bulunamadığı ve ameliyat sonrası tekrarlayan fistüller için genellikle kullanılır. Çoğu kez parmak ve prob yardımlı muayene ve endoskopi yeterli olur.
Tedavi: Hastalığın tedavisi ameliyattır. Absenin olduğu akut dönemde absenin boşaltılması içinin yıkanması, kolay bulunduğunda fistüle ait tünelin açılması yeterlidir. Sadece apsenin boşaltıldığı hastaların yaklaşık üçte birinde sonradan fistül kalacak ve ikinci bir ameliyat gerekecektir. Apsenin olmadığı kronik dönemde fistülün anatomik yerleşimine göre değişik ameliyat yöntemleri uygulanır. Fistül ameliyatı sonrası hatalığın tekrarlama riski ortalama %3-6 civarındadır. Bu fistülün kompleks olup olmaması ile de ilişkilidir.